محمد رضا واليزاده معجزى
611
تاريخ لرستان ( روزگار قاجار ) ( فارسى )
مدتى توقف در آن محل بالاخره اجازه كوچانيدن طايفه حسنوند را از امير اشرف گرفته و با تعجيل زياد به اليشتر آوردند ولى طوايف يوسفوند و كوليوند و كرمعلى همچنان در طرهان بودند . نه امير اشرف ميل داشت آن طوايف از منطقه او خارج شوند و نه خود آنها هم تمايلى به مراجعت به ييلاق از خود نشان مىدادند . هرچند امير اشرف كفالت حكومت لرستان ( پيشكوه ) را در دست داشت ، لكن در واقع لرستان فاقد حكومت بود و به طريق ملوك الطوايفى اداره مىشد و تنها قدرت امير اشرف محدود به همان حوزه كوهدشت و طرهان و رومشكان و چگينى كه در سازمان جديد سه دهستان اول تشكيل يك بخش مىدهند و چگينى هم بخش كوچكى است كه در آن اوقات تابع بخش مزبور بود ، بنابراين شعاع قدرت امير اشرف محدود به بخش طرهان ( به اصطلاح امروز كوهدشت ) و چگينى بود . البته انكار نمىتوان كرد كه خوانين امرائى كه دودمان و اجداد امير اشرف باشند ، در دلفان و اليشتر نفوذ كامل داشتهاند . لكن بعد از تبديل حكومت ايران به رژيم مشروطه كه در همه جا هرجومرج شروع شده و شيرازه مملكت از هم به گسيخته گرديده بود ، ديگر امير اشرف چنان اقتدارى نداشت كه دلفان و اليشتر را هم يدك داشته باشد . النهايه چون وى ذاتا مردى سخى و بلندنظر بود ، با پشتيبانى جمعى از خوانين و طوايف مختصر ماليات و سيورساتى مىگرفت ولى ناچار بود براى ذخيره داشتن هواخواهان و پشتيبانان مزبور هرچه را از طوايف گرفته بين آنان تقسيم كند و با اين محاسبه امير اشرف غير از مدتى تحمل رنج و زحمت از اين كار خود سودى نمىبرد و مع هذا در جنگ توسط اعظم السلطنه كاكاوند كه در همين كتاب داستان آن را به تفصيل نوشتهايم ، به كلى از ميان رفت و ديگر از آن تاريخ به بعد نتوانست در كار دو بخش سلسله و دلفان دخالتى بكند . از دلفان و اليشتر كه بگذريم ، قسمت ديگر لرستان در زير سلطه و اقتدار خوانين ايل زورمند بيرانوند بود كه امير اشرف هيچوقت قدرتى نداشتند كه بتواند از ايل مزبور مالياتى مأخوذ بدارد . يك قسمت ديگر لرستان مربوط به حوزه اقتدار خوانين سگوند بود و با اينكه امير اشرف حسن خان و فاضل خان رئيس شعبه يا تيره رحيم خانى طايفه سگوند را پيشكار خود كرده بود و هر جا مىرفت آندو نفر را با خود مىبرد كه شايد بتواند با استفاده از قدرت آنها ماليات را وصول سازد ، نتيجهاى نداشت و خود ايل سگوند ( رحيم خانى و عالى خانى ) با قدرتى كه در لرستان كسب كرده بودند ، هرگز به امير اشرف ماليات نمىدادند . بعد از طايفه سگوند مىرسيم به طوايف ديگر باجولوند - سگوند جزء باجولوند محسوب